Oud-journalist en radiomaker Jan Donkers is op 19 april jl. in Amsterdam overleden. Hij is 82 jaar geworden. Persoonlijk heb ik hem wel eens vluchtig ontmoet, maar mijn meest hartelijke ontmoeting met Jan loopt via zijn boek over Amsterdam Noord met de titel ‘Zo dicht bij Amsterdam’. We zijn beiden Noorderlingen, alleen wel anders.
Zijn boek is een combinatie van jeugdherinnering aan, van stedenbouwkundige beschouwing over en reisreportage in Noord, met de onvergetelijke beginzin: ‘Op de avond van 16 november 1992 trok ik voor de laatste keer de deur dicht van het huis aan de Purmerweg waar ik het grootste deel van mijn jeugd en mijn jonge volwassen jaren had doorgebracht. Ik wist dat het de laatste keer was.’ Een jeugd wordt afgesloten, het omkijken begint en daarmee dit boek. Het is het begin van een nostalgische terugblik, vermengd met kritiek op de in zijn ogen stedenbouwkundige vergissing die Noord heet.
De grote stad, dat was voor Donkers Zwarte Lola uit de Stoofsteeg, de Cineac op het Damrak, de fysieke strijd die het fietsen naar de HBS was, maar ook het onbegrip van medestudenten dat je uit Noord kwam. Noorderlingen gingen ‘naar de stad’, met de pont waarop je fiets verticaal tegen de klep stond. ‘Ik heb Noord met zoveel wrok en wrevel de rug toegekeerd in zijn pre-tunnelperiode, dat ik er misschien nooit een stap zou hebben gezet als mijn ouders er niet nog steeds zouden wonen.’ Toch spreekt Donkers er met liefde over.
Noord, zo dicht bij Amsterdam, hoorde vóór de gigantische uitbreiding en oeververbindingen van de laatste halve eeuw eigenlijk niet bij Amsterdam. Iemand uit Noord was geen Amsterdammer. Maar Noord had wel een bioscoop met slechte films uit Finland, althans dat stond op de aftiteling: Fin. In Jans tijd bestonden in ‘de Rimboe’ zelfs enkele hennepkwekerijen. En Noord had zijn eigen hangplekken, ijsbaan en Floraparkbad genaamd, en een gigantische speeltuin die Volewijckpark heette. Noord was een wereld op zichzelf. Ik heb het gezien. Ik ben er geboren en getogen.
Dick de Scally
Gerelateerd:
Zo dicht bij Amsterdam
Auteur: Jan Donkers
Directe link naar dit boek bij Bol.com
© 2026 Dick de Scally. Op deze publicatie berust auteursrecht.
Een column van Dick de Scally
Dick schrijft zijn columns geheel op eigen titel.
Overzicht van Dick zijn columns.
