Heel lang geleden – in mijn beleving – maar niet zo lang geleden – als je de jaartallen ziet – herbergde Amsterdam Noord twee MULO’s. Ik heb het over het begin van de jaren vijftig. Op een van die scholen, de Hervormde MULO Noord, zat ik. Mijn schoolloopbaan begon onder slecht gesternte. Op mijn allereerste schooldag ging ik niet richting school, maar lag ik in een ambulance op weg naar het Emma Kinderziekenhuis in de Sarphatistraat: blindedarmontsteking. Mijn verblijf aldaar duurde door complicaties drie weken. Kom daar nu eens om. Met een goeie gebruiksaanwijzing en een scherp mes moet je tegenwoordig zelf aan de slag. Op mijn verjaardag werd ik ontslagen. Nu terug naar school.
De docent Duits was een frisse jongeman, die waarschijnlijk net aan een onderwijscarrière begon. Van hem heb ik veel geleerd, maar geen Duits. Aan het begin van een van zijn allereerste lessen installeerde hij achter in het klaslokaal een draagbare grammofoon, een koffertje waarvan het deksel als luidspreker fungeerde. Een moderniteit in die tijd. De eerste vijf minuten van iedere les werden verspild aan Duits. Even een paar Schwere Wörter, dan de rijtjes derde en vierde naamval, en dóór naar de klassieke muziek.
De allereerste grammofoonplaat die de jonge leraar liet horen was de Moldau-suite van de Tsjechische componist Smetana. Het bijbehorende verhaal zwierde hij de klas in en toen we helemaal rijp waren voor de muziek luisterden we ademloos. En genoten. Niet alleen omdat we dan geen Duits kregen, maar omdat we meegenomen werden in zijn passie voor de muziek. We wáren aan de oever van de Moldau. Waarom hij geen leraar muziek is geworden, niemand die het weet.
Een andere bron van muziek was een huiskamer op de Nieuwendammerdijk. Huh? De achterkant van de school keek uit op de achterkant van de huizen aan de dijk. Prompt om 10 uur van elke werkdag begon het radioprogramma Arbeidsvitaminen, een uur lang populaire muziek, aangevraagd door personeel van diverse kantoren, fabrieken, ondernemingen, enzovoort. Eén bewoner van de dijk zette de radio dan op vol en de ramen wijd open om ons te laten meegenieten. Meester, mag hier ook het raam open? Yesss! Van een van de songs die toen regelmatig het klaslokaal binnenwaaiden, ken ik de woorden nu nog uit het hoofd: Island in the Sun met Harry Belafonte.
In die tijd was muziek voor mij meer een studie- dan arbeidsvitaminen.
Dick de Scally
© 2026 Dick de Scally. Op deze publicatie berust auteursrecht.
Een column van Dick de Scally
Dick schrijft zijn columns geheel op eigen titel.
Overzicht van Dick zijn columns.
Amsterdam Noord – Studievitaminen
