De Tunnelkwestie deel 2

Het park en wij

Ook ‘in den lande’ verschenen krantenartikelen die aan de ‘tunnelkwestie’ bijdroegen. Bijvoorbeeld in de Zutphense Courant van 9 december 1922. De journalist die in een vloed van woorden de zaak behandelt, ziet er soms de lol nog wel van in. ‘De edelachtbare heeren en die van de groote steden des lands, met Amsterdam voorop, nemen er dan de tijd voor, niet alleen om elkander af en toe eens de waarheid te zeggen, of door minder of meer pakkende interrupties er de vroolijkheid in te houden, wat zeker geen kwaad kan in een tijd die juist niet tot de vroolijkste van het veelgeplaagde menschdom gerekend kan worden, doch men maakt van die lange samenkomsten ook gebruik om allerlei en nog wat ter sprake te brengen.’

Ook de voorgaande zin is een voorbeeld van ‘allerlei en nog wat ter sprake te brengen’ , want wat zegt de schrijver nou eigenlijk over de tunnel? Geldverslindend en gevaarlijk! Amsterdam zou miljoenen en miljoenen moeten dokken. In deze tijd! De Zutphense Courant gaat verder: ‘De groote vraag is of tunnels in den Amsterdamschen bodem nog niet eerder mogelijk zullen blijken dan een omnibusverkeer. Jaren geleden hebben we omnibussen te Amsterdam gehad; ze hobbelden naar ’t Westen der stad en waren levensgevaarlijk voor hen die er in zaten en voor hen, die ze tegenkwamen, omdat men nooit zeker was of ze een gracht zouden inrijden of een Amsterdamschen kelder.’ Of er sprake is van reëel gevaar of van humor laat ik in het midden. 

Demonstratie op de Dam van voorstanders vóór de bouw van de IJ-tunnel met op de oplegger de kreet:
Verzet de bakens met ’t getij
Bouw een tunnel onder ’t IJ

Het Bataafsch Nieuwsblad van 10 februari 1923 rept van een jubileum. ‘Waarschijnlijk zal, onder langdurige deliberatie, het jongste ontwerp-Bos, het tunnelplan van vijftien millioen, eveneens in het achterste gelid worden gedrongen. Zoodat allicht het vijftigjarig jubileum van de IJ-oeververbindingsplannen zal kunnen worden herdacht, eer, ter wille van dit communicatiemiddel, de eerste spade in den grond is gestoken.’

De trouwfoto van Kees en Truus Vrij bij de grote vijver in het park

Ook de directie van de tram laat van zich horen. Volgens De Tribune van 5 november 1942 ‘… werkt de tramdirectie thans, in samenwerking met publieke werken, een eenigszins gewijzigd plan uit. In het concept-voorstel van B. en W. wordt voorgesteld, ter ontlasting van het toekomstige pontverkeer, door de IJ-tunnel ook goederen-verkeer per tram mogelijk te maken.’

Op een heel andere manier is de tunnelkwestie verwoord in de slogan ‘Zij aan zij voor een tunnel onder het IJ.’ De slogan deed vooral in Noord opgang. De Noorderlingen lijken de kreet te gebruiken als een stem vóór de bouw, maar het was een proteststem. Men was tegen! Dat protest gold niet de enorme schade aan de natuur (nog nooit een protest gehoord over de park-sloop), de lawaaioverlast die de bouw met zich meebracht of het verkeerslawaai op brede snelwegen van en naar de IJ-tunnel. De kreet gold voor iets wat er NIET werd aangelegd, namelijk een fietstunnel naast de te bouwen autotunnel! Logisch, de meeste Noorderlingen die in ‘de stad’ hun brood verdienden, voeren met de pont over (en terug), getuige de in de spitsuren volgestouwde aanvoerplekken bij de ponten. Achter aansluiten mensen!

De afgraving na de sloop. Lag hier ongeveer de grote vijver?

© 2026 Dick de Scally. Op deze publicatie berust auteursrecht.

Overzicht alle afleveringen “Het park en wij“.

Dick maakt deze serie geheel op eigen titel.
Reageren? Voor nu kunt u contact met de redactie opnemen via de link onderaan de website.

Wij sturen dan uw mail door naar Dick.

Op de hoogte blijven van toekomstige artikelen in deze serie?
Schrijf u dan in op de nieuwsbrief 


Amsterdam Noord