De schande van 1936

Schande

Vorig jaar zijn wij vanuit een eengezinswoning verhuisd naar een appartement. Dat betekende in ons geval dat de leefruimte kleiner werd en dat we veel spullen moesten weggooien. Tussen alle papieren kwam ik het trouwboekje van mijn ouders tegen. In dit Familieboekje van de Burgerlijke Stand van de Gemeente Amsterdam vond ik in prachtige met de hand geschreven letters alle namen van het gezin en moest ik meteen aan een verhaal uit die tijd denken. Ik was er zelf (nog)  niet bij dus het verhaal is uit de tweede hand.

Het gebeurde in Amsterdam Noord. Het is 1936 en een jonge man en jonge vrouw vonden elkaar heel leuk. Zeg maar gerust dat ze gek op elkaar waren en van het één kwam het ander.  Op zekere dag kwam de jonge vrouw erachter dat ze in verwachting was. De jonge man was 24 jaar dus beslist geen blaag (=snotjongen) meer. Toch was de schande in die tijd heel groot. Ouders riepen: “Hoe kun je ons dit aandoen, wat zullen de buren hier wel niet van zeggen. Jullie zijn een schande voor de familie”.

Waarschijnlijk waren ze niet de enigste jonge mensen maar het was verboden om daar openlijk over te praten. Okay, er waren in die tijd ook al manieren om de zwangerschap vroegtijdig te beëindigen maar dan kwam je al gauw terecht bij kwakzalvers die het zaakje wel even zouden fixen. Johannes (roepnaam Jan) en Cornelia (roepnaam Corry) voelden daar echter niets voor en kozen er voor om te trouwen en de baby gewoon te laten komen. Ze trouwden op 25 maart 1936 en gingen wonen in de Nigellestraat in Noord. Op 29 juni 1936 werd een jongetje geboren. Twee maanden te vroeg en de verrassing was groot toen bleek dat er ook nog een tweede baby was, een meisje. Goed geteld was het dus een tweeling. Het gewicht van de baby’s was iets meer dan 1500 gram en helaas is na twee dagen het meisje overleden. Was dat de straf voor het ondeugend zijn? Ik betwijfel het. Jan en Corry gingen er in ieder geval voor om een gezin te stichten. Al snel verhuisden ze naar de Wingerdweg. Uiteindelijk in 1949 was het gezin met zeven personen compleet. Met grote inzet hebben Jan en Corry de vijf kinderen opgevoed tot wereldburgers en eerlijk is eerlijk, dat is gelukt.

Maar de geschiedenis herhaalt zich. In 1970 waren er een jongen uit Amsterdam Noord en een meisje uit Brabant dat verdwaalde in Noord Holland en uiteindelijk in Bergen terecht kwam. Zij ontmoetten elkaar in een discotheek in Alkmaar en ook zij werden verliefd. In 1971 gingen ze op vakantie naar Spanje en toen ze terugkwamen, bleek dit meisje ook in verwachting. Maar hoe anders was de tijd. Er werd niet gesproken over de schande van de familie. En wat de buren er van zouden denken, was ook niet interessant. Het was inmiddels de tijd van de Flowerpower, de liefde en vrijheid. “Love Is All Around” was het motto. Geen moment dachten de jongen en het meisje om de zwagerschap te beëindigen. Nee, zij waren trots omdat deze baby uit liefde voortkwam. Helaas bleek het onmogelijk om in Amsterdam woonruimte te vinden en zo verhuisden de jongen en meisje begin 1972 naar Purmerend. Daar werd in mei 1972 een wolk van een dochter geboren.

En dan vraagt u zich af wat is de rol van de auteur in dit verhaal? Jan en Corry waren mijn ouders. Ik was de laatste in het gezin. Als zij in 1936 een andere beslissing hadden genomen dan was deze Doodgewone Jongen Uit Amsterdam Noord er niet geweest.

5 mei 2026


Een aflevering/column uit de serie: Terugdenkend aan Noord

© 2026 Harry van Santen de Hoog. Op deze publicatie berust auteursrecht.


Wilt u contact opnemen met Harry van Santen de Hoog?
Dat kan via het reactie formulier van Harry.


Amsterdam Noord — De schande van 1936